ต้นผึ้ง ต้นเทียน

          เครื่องสักการะล้านนาเครื่องหมายของการเคารพสูงสุดของชาวล้านนา เครื่องสักการะบูชาของชาวล้านนา ประกอบด้วย 5 อย่าง คือ หมากสุ่มหรือพุ่มหมากเบ็ง  พุ่มพลู พุ่มดอก ต้นผึ้ง และต้นเทียน ซึ่งจะปรากฏอยู่ในขบวนประเพณีต่างๆ รวมถึงงานทางศาสนาและงานรดน้ำดำหัวผู้ใหญ่  เครื่องสักการะดังกล่าวนี้อาจใช้บูชาบุคคลที่ควรแก่การบูชา เช่น  ครูบาอาจารย์  รวมไปถึง ผี เทวดา เทพเจ้าและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ตามความเชื่อ และในฐานะที่ชาวล้านนานับถือศาสนาพุทธเป็นหลัก ก็ได้ใช้เครื่องสักการะบูชาเหล่านี้สำหรับบูชาพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ โดยการน้อมนำสิ่งของที่มีคุณค่าอันควรแก่การบูชาที่มีอยู่ตามธรรมชาติและเต็มไปด้วยความงดงาม

          ต้นผึ้งหรือพุ่มดอกผึ้ง และต้นเทียน เป็นสองในห้าของเครื่องสักการะล้านนา โดยการทำพุ่มดอกผึ้งถวายก็เพื่อให้พระสงฆ์นำไปทำเป็นเทียน ในขณะที่การถวายต้นเทียนก็เพื่อให้พระสงฆ์เก็บเทียนนั้นไปใช้สอยได้เลยซึ่งจะสะดวกกว่าต้นผึ้งที่ต้องสะสมไปหล่อเทียนเอง

 

ชื่อปราชญ์ผู้ให้ความรู้  นางบัวผัน  ตั๋นฝั้น  และนางบัวลอย  บุญนำมา

วัสดุอุปกรณ์ที่ใช้

  1. ขี้ผึ้งบริสุทธิ์
  2. เทียน
  3. ต้นกล้วย
  4. ก้านมะพร้าว
  5. ลูกมะละกอ ขนาดพอเหมาะไม่ใหญ่มาก
  6. ดอกไม้ กระดาษตกแต่ง เชือก

 

ขั้นตอนการทำต้นผึ้ง

          วิธีที่1   นำขี้ผึ้งไปทำให้อ่อนตัวลงแล้วนำมาปั้นขึ้นรูปเป็นรูปดอกไม้ ปักก้านทางมะพร้าว และนำไปประดับบนต้นกล้วยที่เตรียมไว้

          วิธีที่ 2  การใช้แม่พิมพ์จากวัสดุธรรมชาติ

                   1)  ละลายขี้ผึ้ง  โดยการนำขี้ผึ้งบริสุทธิ์ใส่ในวัสดุทนความร้อน วางซ้อนภาชนะที่ต้มน้ำร้อนและรอให้ขี้ผึ้งเย็นตัวลงเล็กน้อย

                   2)  เตรียมแม่พิมพ์  โดยการปอกเปลือกมะละกอ และตัดเป็นแฉกห้าแฉกคล้ายกลีบดอก

                   3)  เตรียมน้ำอุณหภูมิปกติไว้ในภาชนะขนาดพอเหมาะ

                   4)  นำแม่พิมพ์ชุบน้ำเล็กน้อย จุ่มลงในขี้ผึ้งที่ละลายแล้วในข้อ 1)

                   5)  นำแม่พิมพ์ในข้อ 4) จุ่มในน้ำอุณหภูมิปกติพร้อมทั้งค่อย ๆ เอามือบีบคลึงจนดอกผึ้งหลุดออก วางไว้ให้เย็นตัวลง 

                   6)  นำดอกผึ้งที่คงรูปแล้วไปเสียบด้วยก้านทางมะพร้าวประดับดอกส่วนเกสร และนำไปปักต้นกล้วยที่เตียมไว้ 

          ต้นเทียน

                    1)  นำเทียน 2 แท่งมัดติดกัน

                   2)  นำเทียนที่เตรียมไว้เป็นคู่มัดติดก้านทางมะพร้าวที่ตกแต่งสวยงามแล้ว

                   3)  นำไปปักบนต้นกล้วยที่เตรียมไว้และตกแต่งองค์ประกอบต้นเทียนให้สวยงาม

 

โอกาสที่ใช้

            งานบูชาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ในพิธีกรรมต่าง ๆ  ของชาวล้านนา และงานบูชาบุคคลที่ควรแก่การบูชา

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *